نگاهی به امروز زنان کرد

نوشته :سرکار خانم حمیرا رنجبر عمرانی
به بهانه سفر به سنندج و شرکت در همایش زنان در پهنه کردستان سری می زنم به سایت های مربوط به کردستان می خواهم ببینم . اکنون زنان کرد چگونه است .
ما تاریخی ها عادت کرده ایم همواره به گذشته ها سرک می کشیم . اما حالا به بهانه همایش تاریخ دیروز می خواهم از امروز زنان کرد خبردار شوم . راستی زنانی که همواره در تاریخ به حضور مؤثر در سرنوشت خود مشهور بوده اند . امروز چه می کنند ؟اولین نکته ای که توجه مرا جلب می کند گفته های مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کردستان است که با اشاره به تفاهمنامه سه جانبه این اداره کل با جهاد دانشگاهی و صندوق کارآفرینی امید در راستای توسعه مشاغل خانگی، گفته : براساس این تفاهمنامه ، ۲۶۰۰ شغل در استان ایجاد می‌شود. هر چند بنابر خبرهای مندرج این قول چندان عملی نشده است . اما حداقل می توان نتیجه گرفت زنان کرد توانایی بالقوه انجام ۲۶۰۰ مدل کار تولیدی را دارند .به علت ویژگی زندگی سنتی در بسیاری از نقاط کردستان و عدم استیلای بخش صنعتی، هنوز صنایع دستی کردستان از لحاظ کیفیت و گستردگی در سطح کشور مطرح می باشد، به گونه ای که فرش و گلیم کردستان بسیار معروف است . در دائرهالمعارف بریتانیا واژه « سنه» را که کردی سنندج است به نوعی قالی معروف ترجمه کرده اند.که به همراه محصولات ظریفه مانند شطرنج شهرت جهانی پیدا کرده است.صنایع دستی استان کردستان عبارتند از: نازک کاری چوب، یکی از مهمترین صنایع دستی در این استان است هنر نازک کاری ترکیب قطعات بسیار کوچک از انواع چوب های پرداخت شده با ظرافت خاص در کنار هم قرار گرفته و موجب به وجود آمدن قطعات بسیار ظریف چوبی همانند قلمدان و سایر محصولات می گردد. علاوه بر نازک کاری، اروسی سازی، منبت و معرق سنندج نیز از شهرت و اعتبار برخوردار است. خراطی، ساخت زینت آلات محلی، سوزن دوزی و روکاری، سفال سازی، حصیربافی، گیوه دوزی، نمدمالی و ساخت محصولات چرمی.دستبافی شامل سجاده، موج، شال، جاجیم، گلیم، گلیمچه و پارچه لباسی است که در بیشتر نقاط شهری و روستایی کردستان تهیه می شود. زینت آلات شامل انواع دستبند، گردن بند، سینه ریز، النگو، سربند، انگشتری و گوشواره است. نازک کاری با چوب شامل قوطی سیگار، شیرینی خوری، کیف زنانه، سینی، بشقاب، آجیل خوری و… می باشد.
جولایی
کارگاه های تولید پارچه لباس کردی مردانه به جولایی معروف است. این پارچه ها ده سانتیمتر عرض و در حدود بیست و یک متر طول دارند. محصولاتی همانند جاجیم یا رختخواب پیچ و جانمازها هم حاصل کار جولاها می باشد که به صورت سنتی تهیه و به بازار عرضه می گردد.
کلاش
از دیگر صنایع دستی در مناطق کردنشین نوعی گیوه به نام کلاش تولید می شود که هماهنگی جالبی با لباس کردی دارد. رویه این کفش از نخ پنبه ای بافته شده و زیره آن از پارچه ی فشرده شده ساخته شده است، به همین دلیل کفشی بسیار سبک، نرم، قابل انعطاف و متناسب با محیط کوهستانی است. تولید کلاش در اصل مختص به اورامان بوده ولی اکنون در تمام شهرهای کردستان تولید می شود.
ساخت ابزار و آلات موسیقی
پیشرفت ساخت صنایع دستی چوبی به علت وجود چوب درختان جنگلی مرغوب و استعداد فراوان در زمینه تعلیم و یادگیری موسیقی موجب شده استان کردستان به یکی از مناطق عرضه وسایل موسیقی، به ویژه موسیقی سنتی تبدیل شود که نمونه آن ساخت دف، دیوان، تار، سه تار، ویولن، قانون و سنتور می باشد. سایر صنایع دستی استان عبارتند از: زرگری سنتی، سفالگری، ساخت مصنوعات چرمی، کارددوزی و خراطی. که زنان به جز در برخی موارد ، نیروی کار اصلی محسوب می شوند . به این ترتیب نتیجه می گیرم که استان کردستان یک کارخانه بالقوه برای تأمین نیازهای متعدد زندگی است که ریشه در طبیعت و زندگی سنتی دارد و نیروی کار آن زنان این سرزمین هستند که به راحتی وبا حمایتی هر چند اندک می توانند بخش قابل توجهی از اقتصاد ایران را شکوفا کنند .
اما در ادامه جستجوهایم در سایت های مختلف مشاغل آن چه که در اولین گام نظرم را جلب می کند تعداد قابل توجه زنان پزشک متخصص بخصوص در زمینه بیماری های زنان است . تعداد این پزشکان بالغ بر چهل نفر فقط در شهر سنندج است . علاوه بر این در رشته های مختلف دیگر پزشکی تعداد زنان پزشک در خورتوجه است در رشته های پیراپزشکی و آزمایشگاهی بانک اطلاعاتی مشاغل از تعداد زیاد زنان در این عرصه حکایت می کند .در ادامه این واکاوی ها دیدم که عابد احمدی رییس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کردستان در گفتگو با خبرنگار مهر در سال ۱۳۹۳به بیان آماری از تعداد اعضای حقیقی و حقوقی سازمان نظام مهندسی کشاورزی استان کردستان پرداخت و گفته : در حال حاضر سازمان ۲۲۹ عضو حقوقی دارد. ۴ هزار و ۲۶۱ نفر شامل هزار و ۷۲۷ نفر زن و ۲ هزار و ۵۳۴ نفر مرد عضو حقیقی سازمان را تشکیل می دهند. همچنین (سوما عبداللهی ) رئیس کانون زنان بازرگان کردستان و بازرس هیئت مدیره کانون زنان بازرگان ایران طی گفت‌وگویی در پاسخ این سؤال که قشر زنان را در اقتصاد کردستان تا چه اندازه جدی می‌بینید؟ می گوید : معتقدم همه زنان جامعه به نوعی شاغلند، حال یا این شغل می‌تواند در داخل خانه باشد یا در خارج از آن. مشکلی که وجود دارد، این است که همواره آمار شاغلان را با توجه به تعداد بیمه‌شدگان درنظر می‌گیرند، درحالی که در بخش خصوصی یا در کار خانه، اساساً بسیاری از زنان بدون اینکه زیرپوشش بیمه باشند، کار می‌کنند. در بخش خصوصی کارفرمای زن اندک است، اما تعداد کارگران خانم بسیار بالاست و به جرأت می‌گویم که با دستمزدهایی که به آنان پرداخت می‌شود، درواقع می‌توان گفت که اشتغال زنان در بخش خصوصی، به سوی استثمار آنها رفته است.به دلیل اینکه قراردادهای زنان عمدتاً ناپایدار و کوتاه مدت است، معمولاً هنگام تعدیل نیرو، زنان نخستین طیفی هستند که تهدید به اخراج می‌شوند و به همین دلیل نیز پیشنهادم برای بهبود وضع فعالیت زنان در اقتصاد، فقط درنظر گرفتن عدالت است. به این معنا که شاخص و معیارهای استخدام افراد میزان کارایی، تخصص و شایسته سالاری آنان باشد. ازسوی دیگر معتقدم باید دید متقاضیان کار صرف‌نظر از جنسیت‌شان، این باشد که تا چه اندازه می‌توانند به یک سیستم کمک و در پیشبرد امور، مؤثر عمل کنند. وی می افزاید : اگر دقت کنید زنان مدیر در جامعه وجود دارند، اما بیشتر آنها مدیران میانی هستند و تقریبا مدیر زن در رده‌های ارشد نداریم، به همین دلیل هم معتقدم زنان نقشی در تصمیم سازی‌ها، چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی در مقوله اقتصاد ندارند و باید به این موضوع توجه ویژه ای شود .در جایی دیگر نام صدیقه سیدابراهیمی را می بینم که برای سنندجی‌ها نامی است آشنا؛ این آموزگار ۶۴ ساله، ۴٠‌ سال از بهار عمرش را با بوی مهر و شبنم گلبرگ، رخسار پاک و معصوم دانش‌آموزان پایه اول دبستان را طراوت بخشیده است.به گزارش «ایسنا» روزنامه «شهروند» به‌مناسبت روز جهانی معلم نوشته است: این معلم، ١۴‌ هزار و ۶٠٧ روز از زندگی‌اش را شمع فروزان محفل پروانه‌های کلاس اول بوده است. اما با تعجب می بینم که از ۱۲ معلم برتر استان در سال ۹۶ تنها دو معلم زن معرفی شده اند. و بعد نگاه می کنم به آمار دانشجویان دختر که قابل توجه است بر اساس آمار سال تحصیلی ۹۵-۹۴ در دانشگاه کردستان از ۶۲۹۱۶ نفر دانشجو ۶/۴۳ ٪ دانشجوی زن هستند .در دانشگاه کرمانشاه از ۹۲۴۵۷ نفر دانشجو ۴۴٪ زن هستند.علاوه بر این حضور تیم های ورزشی دختران نیز در این استان قابل توجه است .ابن تنها بخش کوچکی از زنان کرد هستند که من در یک جستجوی کوتاه به آن دست یافتم . قطعاً در زمینه های مختلف هنری اجتماعی و سیاسی زنان بی شمار دیگری هستند که در جامعه کرد مؤثر ونقش آفرینند .
به این ترتیب با خوشبینانه ترین نگاه و بدون در نظر گرفتن نقطه های تاریک زندگی اجتماعی زنان در این استان سعی می کنم به حضور زنان در صحنه کار و فعالیت اجتماعی زنان در کردستان امیدوار شوم و آرزو می کنم تاریخ امروز زنانه مان در این دیار و سراسر ایران روز به روز روشن تر شود . برای دخترانمان در آینده

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *